Mooi Dichtbij

Vorige pagina Naar boven Naar beneden Home pagina Informatie pagina Contact pagina
‘Sleepboten in oorlogstijd 2’ en ‘Kapitein Rob’ in Nationaal Sleepvaart Museum - 24 juli 2020
=> Originele pagina.

‘Sleepboten in oorlogstijd 2’ en ‘Kapitein Rob’ in Nationaal Sleepvaart Museum

24 juli 2020. Op 25 juli zal het Nationaal Sleepvaart Museum haar deuren weer openen en op deze dag is tevens de uitgestelde opening van een nieuwe wissel tentoonstelling ‘Sleepboten in Oorlogstijd 2’. Vanwege de Coronabeperkingen is helaas geen feestelijke opening zoals gebruikelijk mogelijk. ‘Kapitein Rob’ wordt herhaald op de facebookpagina van het Museum.

De nieuwe wisseltentoonstelling heeft de Nederlandse sleepvaart in de Tweede Wereldoorlog als onderwerp. Oorspronkelijk was het de bedoeling deze opening samen te laten vallen met 75 jaar Bevrijding. Dat kon uiteraard niet doorgaan vanwege de Corona beperkingen. Nu 5 mei al weer enige tijd achter ons ligt, is de wisseltentoonstelling iets aangepast en beslaat nu ook meer de verrichtingen van de Nederlandse sleepvaart tijdens de hele oorlog.

Ook 75 jaar geleden begon "Kapitein Rob" aan zijn avonturen, want in 1945 verscheen het eerste verhaal van deze stripheld.

Met toestemming van de Erven Pieter J. Kuhn (de bedenker en tekenaar van Kapitein Rob), plaatst het Nationaal Sleepvaart Museum dit verhaal op haar Facebook-pagina (facebook.com/NationaalSleepvaartMuseum). Met ingang van maandag 27 juli 2020 zal elke werkdag een strook volgen, totdat het verhaal eindigt.

Om het museumbezoek zo veilig mogelijk te laten verlopen, is een protocol opgesteld en is in het museum een voorgeschreven route van toepassing. Ook geldt er een maximaal aantal bezoekers. Het kan dus voorkomen dat even gewacht moet worden bij de ingang. In die tijd kan men natuurlijk de stoomzeesleper ‘Furie’ of de motorzeesleper ‘Hudson’ bekijken die naast het Nationaal Sleepvaart Museum liggen.

Vanwege de beperkingen is het niet mogelijk de normale openingstijden te handhaven. Voor zolang de huidige Coronamaatregelen gelden is het Nationaal Sleepvaart Museum geopend op Woensdag- en Zaterdagmiddag van 13.30 – 17.00. Binnen geldt uiteraard ook de 1,5 meter maatregel.

Uitgebreide informatie over de Corona maatregelen van het Nationaal Sleepvaart Museum kunt u vinden op onze website. Voor actuele openingstijden ga naar www.nationaalsleepvaartmuseum.nl.

Sleepboten in oorlogstijd 2

Het was eind 1983 toen het Nationaal Sleepvaart Museum te Maassluis aandacht besteedde aan hetgeen sleepboten en hun bemanningen in de Tweede Wereldoorlog hebben beleefd. Het werd de op één na best bezochte expositie in de geschiedenis van het museum. Na 37 jaar is een nieuwe generatie museumbezoekers opgestaan, die bovendien minder weet van die zwarte periode in de wereldgeschiedenis, zeker op maritiem gebied. 75 jaar na de bevrijding is het dus alleszins gerechtvaardigd opnieuw aandacht aan de oorlog op zee te besteden.

De laatste 20 jaar zijn archieven open gegaan die voorheen gesloten waren. We weten nu meer van de sleepvaart in de periode 1939-1946. Er was sprake van een voorbereiding op de oorlog. Wat de slepers betreft betekende dit dat ze van lichte bewapening werden voorzien, werden opgeëist door de regering als bewakingsvaartuig en her en der in de zeegaten patrouilleerden. Dat leek een saaie bezigheid, maar het was gevaarlijker dan menigeen dacht. De bemanning van de BV 34 (bewakingsvaartuig 34, alias de ex Noordzee) heeft dat aan den lijve ondervonden. Hun schip liep bij Zoutelande op een mijn en verging, waarbij de gehele bemanning, op de stuurman na, omkwam.

Kort na het uitbreken van de oorlog in mei 1940 werden veel sleepboten, die in vaderlandse wateren waren vanwege onderhoud of reparatie, door de Nazi’s in beslag genomen. Dat gebeurde regelmatig eigenlijk vrijwel de hele oorlog door en soms werden ze tijdelijk teruggegeven. Er werd wel een dagtarief afgesproken, dat vergoed werd door de bezetter. Het aantal binnen gekomen zeeschepen in Rotterdam en Amsterdam decimeerde. Er was dus weinig werk voor de sleepboten en dat had gevolgen voor de bemanningen, die op wachtgeld werden gezet.


Roode Zee met een Mulberry caisson kort voor haar ondergang in het Engels kanaal, april 1944 - Schilderij Frans Malschaert. Collectie NSM.

Een aantal sleepboten vertoefde tijdens het uitbreken van de oorlog in het buitenland. De kapiteins van die schepen stelden zonder uitzondering hun schip en bemanning ter beschikking van de geallieerden. Vooral de Hudson (die nu nog als monument bij het museum ligt), de Zwarte Zee (III), de Schelde en de Thames hebben opvallende prestaties geleverd, zoals bijvoorbeeld een brandend munitieschip met alle risico’s van ontploffing buiten de haven van Algiers slepen. Gezagvoerders als resp. Ben Weltevreden, Teun Vet, Jan Kalkman en Barend ’t Hart werden zowel nationaal als internationaal onderscheiden. De bemanning van de sleepboot Roode Zee verzocht zelf om aan de bevrijding van Nederland te mogen bijdragen. Ze werd van Bermuda naar Engeland gedirigeerd helaas met fatale gevolgen. Tijdens het verslepen van een caisson voor de invasiehavens werd het schip bij Zuid-Engeland getorpedeerd, waarbij de gehele bemanning omkwam. Een recent gemaakt schilderij dat de situatie vlak voor de torpedering laat zien werd speciaal voor de expositie door Frans Malschaert gemaakt. Het bericht van de ondergang sijpelde in 1944 door naar Maassluis, dat in rouw werd gedompeld. We weten nu hoe snel het zinken in zijn werk ging, omdat een jong bemanningslid van een andere sleper het van nabij gezien en enkele jaren geleden nog aan de staf van het museum verteld heeft. Het was een kwestie van seconden….

We weten ook meer van een deel van de in Nederland gebleven slepers, die deels werden ingedeeld bij de zgn. Zeereddingsdienst, later ook bij het Bergungsschiffe Verband. Het waren schimmige organisaties die eigenlijk spionagewerk voor de Nazi’s verrichtten.

Het duurde tot eind 1945 voordat alle in geallieerde dienst geweest zijnde slepers naar de thuishaven waren teruggekeerd. Her en der in Noord-Europa moesten in beslag genomen slepers worden opgespoord en teruggehaald, waarna getracht werd ze te repareren. Vooral Amsterdamse havensleepboten hadden veel te lijden gehad. Heel veel sleepboten gingen verloren in de Indische Archipel, waar tot de Japanse inval onder Nederlandse vlag werd gevaren met als thuishaven Batavia.

U ziet en leest er alles over in de expositie “Sleepboten in oorlogstijd”(2). Uw bezoek zal zeer worden gewaardeerd. Door de Corona-ellende is het museum voorlopig vanaf 25 juli a.s. alleen op woensdag- en zaterdagmiddag van 13.30 tot 17.00 uur open. Ingang Hoogstraat 1, Maassluis.

Bron: Persbericht Nationaal Sleepvaart Museum Maassluis, 22 juli 2020.

24 juli 2020

Midden-Delfland Nieuws
29 september: De 'Groene kathedraal van het Kraaiennest is niet meer'; herplant volgt spoedig
14 september: Expositie in De Paauw: 'Delfts Blauw is Hot' van Tineke van Gils
13 september: Sobere Open Monumentendagen 2020 in Midden-Delfland
12 september: Presentatie Jubileumbundel door 50-jarige Historische Vereniging Oud-Schipluiden
2 september: De Abtswoudseweg vóór de grote verandering en virtuele wandeling Papsou Toen
2 september: Gezocht: schilderijen van Leendert Scheltema
1 september: Monumentendag Midden-Delfland 2020 in coronatijd
19 augustus: Kraaiennest neemt afscheid van populierenlaan

Vorige pagina Naar boven Naar beneden Home pagina Informatie pagina Contact pagina